از بین رفتن معنویت محصول ولنگاری فرهنگی

چهارشنبه, 04 اسفند 1395 ساعت 15:22

رهبر معظم انقلاب در سال 95 در موضوع ولنگاری فرهنگی فرمودند:«در موضوع فرهنگ نوعی ولنگاری و بی اهتمامی در دستگاه‌های فرهنگی به چشم می‌خورد زیرا در تولید کالای فرهنگی مفید و جلوگیری از کالای فرهنگی مضر، کوتاهی‌هایی انجام می‌شود».

اینفوفرهنگ - سرویس اجتماعی

رهبر معظم انقلاب دلیل وضع حاکم را کوتاهی در تولید کالای فرهنگی و عدم جلوگیری از کالای فرهنگی زیان‌آور دانستند. همچنین کمتر از سه ماه بعد معظم له در دیدار با اعضای دولت و رئیس‌جمهور اولویت بسیار مهم کشور را فرهنگ معرفی و بر مسئولیت مهم مجموعه‌های فرهنگی در این رابطه تأکید کردند. اکنون با توجه به وجود چنین خطری و مشخص بودن اولویت کشور در حال حاضر به نظر می‌رسد مسئولان و دستگاه‌های فرهنگی کشور هنوز درباره این موضوع به‌اتفاق نظری نتیجه‌بخش نرسیده‌اند و باوجود مشخص بودن اولویت، دعوا بر سر آن همچنان ادامه دارد.

در همین راستا محمدصادق کوشکی عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران با اشاره به محصول ولنگاری فرهنگ گفت:« نتیجه ولنگاری فرهنگی فروپاشی جامعه‌ای است که روزگاری الگوی معنویت و دیانت در جهان بود و هنوز هم اگر ولنگاری فرهنگی از میان مسئولان کشور رخت بربندد می‌تواند باشد».

کوشکی در ادامه ضمن برشمردن نقش مهم مسئولان در این زمینه خاطر نشان کرد:« این مهم جز با حذف مسئولان ولنگار میسر نخواهد شد. مسئولانی که تاکنون به دلیل مماشات و تساهل و تسامح مؤمنین، غاصبانه مناصب تنها نظام دینی جهان را جولانگاه خودساخته‌اند و به نام دین اما به کام خود حکم می‌رانند.»

مسلماً در کنار نقش اساسی وزارت فرهنگ و ارشاد، سازمان تبلیغات، مدارس و دانشگاه‌ها نقش بسزایی در تولید کالای فرهنگی دارند. اما متأسفانه علی رغم همه تأکیدات رهبری مبنی بر همراهی مسئولین دانشگاه با دانشجویان انقلابی و همچنین تشکل‌های دانشجویی، شاهد کارشکنی­های فراوان هستیم.
از لغو مجوز اکران مستند شب‌نامه در دانشگاه تهران گرفته تا برگزاری اردویی مختلط دریکی از دانشکده‌ها و همراهی مسئولین با استاد ضد ارزشی و سکولار. این موارد و هزاران موارد دیگر نشان می‌دهد که با توجه به توصیه‌های رهبری[1] نه‌تنها اساتید و مسئولان، جوانان را انقلابی بار نمی‌آورند و از این روحیه، مهجور هستند بلکه کمک و همدلی خود را از جوانان و تشکل‌های انقلابی دریغ می‌کنند.

علاوه بر آن نوع سیاست فرهنگی اتخاذشده وزارت ارشاد نیز قابل‌توجه است؛ مورد بی‌مهری قرار گرفتن اغلب هنرمندان انقلابی مانند هنرمند مبارز، مرحوم فرج‌الله سلحشور از سوی جریان روشنفکری و همچنین مجید مجیدی به دلیل ساختن فیلم محمد رسول‌الله توسط رسانه‌های دولتی.

امسال در جشنواره فیلم فجر به نام سینمای اجتماعی، طنز و امید آثاری بی نجابت، پوچ و مبتذل را شاهد بودیم. تبدیل‌شدن جشنواره به ویترینی از آثاری که ارتباط تام و تمامی با ارزش‌های اسلامی و فرهنگ اصیل مردم جامعه ندارد نشان می‌دهد این جشنواره با مدیریتی فاقد بینش ارزشی و انقلابی اداره می‌شود. البته حضور پررنگ زنان نسبت به سال‌های گذشته در قالب نویسنده و تهیه‌کننده و کارگردان در فیلم‌های مادری، ویلایی‌ها، رگ خواب، اسرافیل، زیر سقف دودی و... قابل‌توجه بود.

بیان این نکته ضروری است که معمولاً فهم عموم جامعه از واژه ولنگاری بی‌عفتی و بی‌حجابی و مسائل غیراخلاقی است گرچه این فهم نسبی درست است اما جامع نیست. این موضوع روشن است که وجود فساد و فحشا در جامعه و گسترش بی‌حجابی خود توطئه فرهنگی دشمنان در راستای براندازی و مقابله با نظام اسلامی است، اما به نظر می‌رسد ولنگاری فرهنگی به همین دیدگاه محدود نمی‌شود.

همان‌طور که فرهنگ دارای مصادیق بسیاری است و جامعه‌شناسان تعاریف متعددی را از آن ارائه کرده‌اند تعریف ولنگاری آن‌هم از نوع فرهنگی دربرگیرنده مسائل متعددی خواهد بود. یکی از تعاریف ولنگاری، بی‌تفاوتی و مهم جلوه ندادن و یا عبور از چیزی بدون توجه است و با آزاداندیشی به معنای رهایی اندیشه از پیش‌فرض‌ها و باورهایی که بر ذهن آدمی احاطه دارد و مانع از پرواز اندیشه در آسمان واقعیت‌ها و حقایق می‌شود متفاوت است.

ادبیات، هنر، سبک زندگی، رفتار و اخلاق اجتماعی، مطبوعات، رسانه‌ها و فضای مجازی و ... همه به‌گونه‌ای تشکیل‌دهنده فرهنگ هستند و بی‌توجهی به هریک از این مصادیق - در شرایطی که باید به تولید کالای فرهنگی بپردازیم و علاوه بر موضع پدافند به فکر هجوم و آفند نسبت به فرهنگ ناسالم غربی باشیم-خطرات و صدمات ماندگاری را به‌تدریج برای فرهنگ کشور وارد خواهد کرد.

دکتر شهریار زرشناس، عضو هیئت ‌علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به مسئله ولنگاری فرهنگی در گفتگو با مجله عصر اندیشه گفت:« ولنگاری فرهنگی نتیجه تلقی نئولیبرالی از فرهنگ است. من فکر می‌کنم یک جریان نئولیبرال در کشور ما از همان سال‌های دهه 60 شکل گرفت. این حلقه که بعداً در دولت سازندگی و اصلاحات و دولت فعلی مدیران بوروکراتیک شدند بر اساس یک روایت تئوریک با محوریت عبدالکریم سروش از اندیشه نئولیبرال شکل گرفتند».

در ادامه زرشناس ضمن برشمردن علت اصلی ولنگاری فرهنگی در سال‌های 60 تا 64 بیان کرد:« این موضوع نتیجه غفلت است و از این زمان به بعد نتایج حاصل نتیجه نفوذ تدریجی و غلبه نوعی تلقی نئولیبرالی از فرهنگ و اقتصاد و سیاست بر مدیریت فرهنگی کشور است که از سال‌های 67 و 68 به بعد به‌صورت آشکار نمایان شد».

لذا با توجه به این نکته، معضل ولنگاری از ابتدا توسط مسئولانی ولنگار به‌تدریج به فرهنگ جامعه واردشده و تا به الآن نیز به رشد خود ادامه داده و این بی‌برنامگی ادامه خواهد داشت. مگر اینکه مسئولین، خطر نفوذ و شبیخون فرهنگی را درک کرده و با اتخاذ سیاست‌های مناسبی درراستای درمان این بی‌تدبیری تلاش کنند. همچنین به ظرفیت‌های مردمی خودجوش، مساجد، هیئات و تشکل‌های دانشجویی توجه خاصی مبذول دارند و از این ظرفیت‌ها غافل نشوند.

 1. در دیدار با اساتید دانشگاه‌ها 29/3/95

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

جدیدترین اخبار